ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ރިޔާސީ ވައުދުފުޅާ އެއްގޮތަށް، މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ފިޝަރީޒް ކޮމްޕެނީ(މިފްކޯ) އިން މަސްވެރިންނަށް ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ރިކޯޑް ދަމަހައްޓައިފި އެވެ.
މިފްކޯއަށްް މަސްވެރިން މަސްކިރާތާ 48 ގަޑީއިރުގެ ތެރޭގައި ފައިސާދޫކުރުމަކީ ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ރިޔާސީ ވައުދުފުޅެކެވެ. އެކަން ތަންފީޒް ކުރައްވާނެކަން ރައީސް އިއުލާންކުރެއްވީ، މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެންމަބަރުމަހުގެ ނުވަވަނަ ދުވަހު ކ.ގާފަރަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި އެރަށުގެ ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކުރައްވާ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައެވެ.
މާދަމައިން ފެށިގެން 48 ގަޑީއިރުގެ ތެރޭގައި މަސްވެރިންނަށް ފައިސާ ދޫކުރަން ސަރުކާރުން ނިންމައިފި
ރައީސް އެދުވަހު ވިދާޅުވީ މަސްވެރިން މިފްކޯއަށް ވިއްކާ މަހަށް މެދުނުކެނޑި ފައިސާ ދޫކުރަން 10ޑިސެންބަރު 2024އިން ފެށިގެން ފަށްޓަވާނެކަމަށެވެ. ރައީސްގެ އެނިންމެވުމާއެގޮތަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ، މިފްކޯ އަދި ބޭންކްއޮފްމޯލްޑިވްސް(ބީއެމްއެލް)އާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މަސްވެރިންނަށް މިފްކޯއިންދަނީ އެދުވަހުން ފެށިގެން މެދުނުކެނޑި މަސްވެރިން ވިއްކާ މަހަށް 48 ގަޑީއިރުގެތެރޭގައި ފައިސާދޫކުރަމުންނެވެ. މިއަދަކީ، މިފްކޯއިން އެރިކޯޑް ދަމަހައްޓާތާ ތިންމަސް ފުރުނު ދުވަހެވެ.
މިއަދާހަމަޔަށްއާއިރު މިފްކޯއިންވަނީ 8 ޑިސެންބަރު 2024އިން 8 މާޗް 2025ގެ ނިޔަލަށް(ތިން މަސް) މަސްވެރިން އަތުން އެކުންފުނިން ގަތް މަހަށް އެއްވެސް ފޭލިވުމެއްނެތި ފައިސާ ދައްކާފައެވެ. ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަހެއް ނަމަވެސް ރަސްމީ ބަންދު ދުވަހެއް ނަމަވެސް މަސްވެރިންނަށް ފައިސާދޫކުރުން މެދުކަނޑާލާފައެއް ނުވެއެވެ. މިއީ އެއްވެސް ސަރުކާރެއްގައި ވީކަމެއްނޫނެވެ. މިއީ ހުރިހައި ގޮތަކުން ބެލިނަމަވެސް ރެކޯޑެކެވެ.
މި ހިނގައިދިޔަ ތިންމަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިފްކޯގެ ފެސިލީޓީތަކާއި ބޯޓްތަކަށް، 4،379 އޮޑިއަކުން 21،645މެޓްރިކްޓަނުގެ މަސްކިރާފައި ވެއެވެ. އެއީ، ޖުމްލަ 327،146،742ރ(ތިންސަތޭކަ ހަތާވީސް މިލިއަން އެއްލައްކަ ސާޅިސްހަހާސް ހަތްސަތޭކަސާޅިސްދެރުފިޔާ)ގެމަހެވެ. މި މުއްދަތުގައި އޮޑިފަހަރުން މިފްކޯއިން ގަތް އައިހާއި، ތެލުގެއަގު އުނިކުރުމަށްފަހު މަސްވެރިންނަށް މިފްކޯއިންވަނީ ޖުމްލަ 313،122،904ރ(ތިންސަތޭކަ ތޭރަ މިލިއަން އެއްލައްކަ ބާވީސްހާސް ނުވަސަތޭކަ ހަތަރު ރުފިޔާ)ދޫކޮށްފައެވެ.
މިފްކޯއިން 48ގަޑީއިރުގެތެރޭގައި ފައިސާ ދޫކުރަންފެށިއިރު އެ ކުންފުންޏަށް މަސްކިރަމުން ދިޔައީ ވަރަށް މަދު އޮޑިފަހަރުންނެވެ. އެއީ ކިރާމަހަށް ގަވައިދުން ފައިސާ ނުދިނުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ އޮޑިފަހަރުން މަހަށްދިއުން މެދުކަނޑާލާފައިއޮތުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭރު ބައެއް އޮޑި ފަހަރު މަހަށް ނުނިކުތީ އޮޑިފަހަރު އޮޕަރޭޓްކުރަން ބޭނުންވާ ތެލާއި އައިސް ގަންނާނެ ފައިސާ ނެތުމާއި، ފަޅުވެރިންގެ ކޮއްތުހަމަޖެހޭނެގޮތެއް ނެތުމުންނާއި، ފައިސާ ނުލިބުމުން އޮޑިތަކުން ފަޅުވެރިން ފޭބުމާއި، ވިޔަފާރި ދެކޮޅުނުޖެހިގެން ގޮތްހުސްވެގެންނެވެ. ނާއުންމީދުގައި އޭރު މަސްވެރިކަން ކުރަމުންދިޔަ ބައެއް މަސް ވެރިން ގޮތް ހުސްވެ އޮޑިފަހަރުން ފައިބާ މަހު މުސާރަލިބޭ އެއްގަމު ވަޒީފާތަކަށް ނިކުންނަން ފެށިއެވެ. ބައެއް އޮޑިފަހަރު ސަޕްލައިދޯނިތަކަށް ބަދަލުކުރިއިރު ބައެއް އޮޑިވެރިން އޮޑިފަހަރުތައް ވިއްކާލިއެވެ.
ވިއްކާ މަހަށް ފައިސާ ނުލިބި، ދިިރިއުޅުމުގެ ޒަރޫރީ ބޭނުންތައް ފުއްދާނެ ގޮތެއް ނެތި، މަސްވެރިން މާޔޫސްވެފައި ތިއްބާ 10 ޑިސެންބަރުން 2024އިން ފެށިގެން މިފްކޯއިން ބަރާބަރަށް ފައިސާދޭންފެށުމާއެކު މަހަށް ނިކުންނަ އޮޑިތައްގިނަވެ، އޮޑިން ފޭބި މަސްވެރިން މިހާުރުވަނީ މަސްވެރިކަމަށް ރުޖޫއަވާން ފަށާފައެވެ. ޚާއްސަކޮށް އޮޑިފަހަރުން ފޭބި ޒުވާނުން އަލުން މަހަށް ނިކުންނަން ފެށުން މިއީ ހެޔޮފާލެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ. ސަރުކާރުން މިހާރުދޭ ޔަގީންކަމަކީ، މެދުނުކެނޑި މަސްވެރިންނަށް ފައިސާދެމުން ގެންދާނެކަމުގެ ޔަގީންކަމެވެ.
މަސްވެރިންނަށް މިސަރުކާރުން ލިބިގެންދިޔަ އެންމެ އުފާވެރިކަމަކީ، ކިރާ މަސްކޮޅަށް ބަރާބަރަށް ފައިސާ ލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެހި، އަދި އިންތިޒާމުތައް ދާއިމީގޮތެއްގައި ހިނގާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ލިބުމެވެ. އެތައް ޒަމާނެއްވަންދެން މަސްވެރިން އުފުލަމުންދިޔަ ތަކްލީފް 48ގަޑީއިރުން ފައިސާ ލިބެންފެށުމާއެކުވަނީ ނިމުމަކަށް އައިސްފައެވެ. ފައިސާ ނުލިބުނުއިރު، ނަގާފަހުރި ބޮޑެތި ލޯނުތަކަށް ފައިސާ ދެއްކޭނެ ހާލަތެއް ނެތެވެ. ޔުޓިލިޓީސް ބިލުތައް ނުދެއްކި އެތައް ގެއެއްގެ ކަރަންޓާއި ފެން ކަނޑާލަން ޖެހުނެވެ. މާލޭގައި ދިރިއުޅުނު އެތައް އާއިލާތައް މަގުމަތިވިއެވެ. މަސްވެރި އާއިލާތައް ބިކަވިއެވެ. ގޮތް ހުސްވިއެވެ. ނަމަވެސް އެފަދަ މަސްވެރި އާއިލާތަކުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތު މިހާރުމިވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. ބަދަލުވީ ހަމަ އެކަނި އެ އާއިލާތަކުގެ ހާލަތެއް ނޫނެވެ. މަސްވެރިންނަށް ފައިސާ ނުލިބުމުގެސަބަބުން ހުއްޓިފައި އޮތް ރަށްރަށުގެ އިގުތިސާދީ ހަރަކާތްތައް މިހާރުވަނީ އަލުން ފެށިފައެވެ. ރަށްރަށުގެ ރެސްޓޯރެންޓް/ކެފޭތަކަށް ފައިސާ ވަންނަން ފަށައިފިއެވެ. އޮޑިފަހަރުތަކުން ކޮއްތު ގަންނަންފެށުމާއެކު ރަށްރަށުގެ އާންމު ފިހާރަތަކަށްވެސް ފައިސާ ވަންނަން ފަށައިފި އެވެ.
މިހާރުގެ ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ މަސްވެރިކަން ސިންދަފާތުކޮށް މަސްވެރިކަމުން ލިބޭ އާމްދަނީ ބޮޑުތަނުން އިތުރުކުރުމެވެ. ވަކީން ޚާއްސަކޮށް މަސްވެރިންނަށް ދިމާވާ ތަކުލީފުތައް ކުޑަކޮށް، މަސްވެރިން ތެލަށާއި އައިހަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ ކުޑަކޮށްދިނުމަށް ސަރުކާރުންދަނީ ގިނަ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންނެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖޭގެ ހުރިހައި އަތޮޅަކުން މަސްވެރިންނަށް އެސްޓީއޯ ބޭސް ރޭޓުގައި ތެޔޮލިބޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމާއި، އޮޑިފަހަރުގައި އާރްއެސްޑަބްލިއު އެޅުމަށް ލޯނު ހަމަަޖައްސައިދިނުމާއި، މިހާރު އައިސް ލިބެންނެތް ބައެއް ސަރަހައްދުގައި އައިސް ޕްލާންޓްތައް ގާއިމުކުރުމަށް ކުރިޔަށްގެންދާ މަޝްރޫއުތައް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އަދި، މަސްވެރިންނަކީ ދައުލަތް ބަލައިގަންނަ ބަޔަކަށް ހެދުމުގެ އަޒުމުގައި މަސްވެރިންގެ ގައުމީ ދަފްތަރެއް އެކުލާވާލައި، ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ބީއެމްއެލްއިން ދޫކުރާ ލޯނު ފެސިލިޓީތައް މަސްވެރިންނަށް ލިބޭނެ އިންތިޒާމާއި، އެސްޓީއޯ ކްރެޑިޓް ސްކީމްގައި މަސްވެރިންނަށް ބައިވެރިވެވޭނެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުމުގެ މަސައްކަތްދަނީ ކުރަމުންނެވެ.